Przydatność pomiarów
Pomiary szczelności powietrznej mają wiele różnych zastosowań.
Do najpopularniejszych należą:
– weryfikacja wymagań projektowych w zakresie szczelności powietrznej budynku, zwłaszcza dla budynków pasywnych, energooszczędnych oraz innych o podwyższonym standardzie szczelności,
– pomiar efektów prac modernizacyjnych realizowany etapowo, najczęściej poprzez pomiar przed i po wykonaniu modernizacji,
– potwierdzenie poziomu szczelności budynku wymaganego przez wytyczne certyfikacji lub realizowanego programu dotacyjnego,
– lokalizacja nieszczelności pozwalająca na dokonanie napraw lub większych modernizacji poprawiających komfort użytkowania.
Podstawy prawne
W Polsce zasady przeprowadzania badań szczelności budynków metodą ciśnieniową określa norma PN-EN ISO 9972:2015 „Cieplne właściwości użytkowe budynków. Określanie przepuszczalności powietrznej budynków. Metoda pomiaru ciśnieniowego z użyciem wentylatora”. Norma ta w roku 2015 zastąpiła wcześniejszą PN-EN 13829 wprowadzoną w 2002 dla unifikacji polskich przepisów z przepisami Unii Europejskiej.
Rodzaje testów
Metoda 1
Jest wykonywany w budynku już użytkowanym, najczęściej dla podniesienia komfortu użytkowania lub obniżenia kosztów jego eksploatacji. Uwzględnia się zamknięcie wszystkich otworów zewnętrznych w sposób standardowo wykorzystywany w trakcie eksploatacji. Wskazuje kierunki modernizacji lub miejsca napraw pozwalających zwiększyć szczelność.
Metoda 2
Wykonuje się dla zbadania szczelności obudowy budynku. Przeważnie na etapie budowy, gdy obiekt jest już zamknięty i wykonano w nim wszystkie elementy zapewniające szczelność, a jeszcze przed odbiorem budynku. Do jego przeprowadzenia szczelnie zaślepia się wszystkie naturalne otwory zewnętrzne w obudowie. Wskazuje elementy do poprawy np. przed zakończeniem prac budowlanych. Umożliwia weryfikację założeń projektowych dotyczących szczelności budowanego obiektu.
Metoda 3
Realizacja pomiarów wg indywidualnie określonych wymagań, różnych od standardowo przyjętych metod 1 i 2. Zasady określa zlecający pomiary.
Czego dowiemy się z testu
Dzięki przeprowadzonym testom szczelności można uzyskać szereg szczegółowych informacji technicznych oraz precyzyjnych wyników w postaci numerycznej. Do najczęściej wykorzystywanych wskaźników należą:
krotność wymian powietrza [n50, 1/h] - współczynnik określający, ile razy w ciągu godziny dojdzie do całkowitej wymiany powietrza między budynkiem a jego otoczeniem, na skutek nieszczelności, przy różnicy ciśnienia wynoszącej 50 Pa,
przepuszczalność powietrzna [q50, m3/(h*m2)] – współczynnik określający strumień przecieku powietrza pod wpływem różnicy ciśnień wynoszącej 50 Pa w odniesieniu do pola powłoki budynku.
Zalecane wyniki testu
Zalecana wartość współczynnika n50 zgodnie wytycznymi zawartymi w Warunkach Technicznych wynosi:
– dla budynków z wentylacją grawitacyjną: n50 ≤ 3,0 [h-1]
– dla budynków z wentylacją mechaniczną: n50 ≤ 1,5 [h-1]
Ponadto przyjmuje się dodatkowe wskazania dla budynków o podwyższonym poziomie szczelności:
– dla budynków energooszczędnych: n50 ≤ 1,0 [h-1]
– dla budynków pasywnych: n50 ≤ 0,6 [h-1]
Wymagania dla budynków biurowych, przemysłowych a także mroźni, chłodni, serwerowni czy cleanroomów najczęściej określane są indywidualnie w dokumentacji projektowej lub wytycznych inwestorskich.
Sprzęt i wyposażenie do testów
Testy wykonuje się za pomocą zestawu blower door w skład którego wchodzi kurtyna z wentylatorem oraz precyzyjny manometr i komplet niezbędnego wyposażenia pomocniczego m.in. osłony / kryzy wentylatora, przewody powietrzne, kable zasilające, komputer. Wiodącym światowym producentem podobnego sprzętu jest firma RETROTEC.
Zebrane odczyty z pomiarów opracowuje się z wykorzystaniem specjalnego oprogramowania inżynieryjnego np. program FanTestic stosowany ze sprzętem RETROTEC.
Urządzenia służące do wykonywania testów muszą posiadać odpowiednie atesty i kalibrację, gwarantujące rzetelność pomiaru.
Ważnym elementem testu jest dobór zestawu gwarantujący poprawność badania dla danej wielkości obiektu. Najprostsze zestawy doskonale sprawdzają się na budynkach jednorodzinnych. Są jednak przeważnie zbyt słabe, aby wytworzyć odpowiednie ciśnienie dla pomiaru w budynkach przemysłowych, biurowych, czy wielorodzinnych.